TIPS over een vermissing? Bel 0800 - 6070 | Bij SPOED bel 112

“Zo snel mogelijk een goede afweging maken bij een kindervermissing en zo nodig meteen een AMBER Alert inzetten.” Criminoloog Ilse van Leiden kan het niet vaak genoeg benadrukken. “Die aanpak is cruciaal bij het redden van een vermist kind dat in acuut levensgevaar verkeert.”

“Snelle afweging door politie cruciaal”

Van onze AMBER Alert verslaggever

De afgelopen jaren heeft de aan het Arnhemse Bureau Beke verbonden criminoloog in opdracht van Programma Politie en Wetenschap een groot aantal vermissingszaken onderzocht. Daar zaten ook kinderverdwijningen bij.

“Een belangrijk verschil met vermissingen van volwassenen is dat kinderen per definitie kwetsbaarder zijn”, vervolgt Ilse. “Dat is ook de reden dat de politie snel op een kinderverdwijning insteekt. Kinderen zijn meestal nog niet zelfredzaam en kunnen dus wél in zeven sloten tegelijk lopen.”

De eerste afweging door de politie is bepalend voor de inzet. Ilse: “Een kinderontvoering door een onbekende dader komt zelden voor. Maar de politie dient daar altijd bedacht op te zijn omdat zulke verdwijningen al binnen enkele uren fataal kunnen aflopen. Stel dat een melding binnenkomt door een ouder van een vermist kind van een jaar of zes, dan is het aan de betrokken politieagenten om meteen een goede inschatting te maken.”

Dat houdt in dat de politie naar de melder gaat, als de ouders niet op het bureau zijn langsgekomen. “Vervolgens moet de politie de ouders of verzorgers van het vermiste kind grondig uitvragen. Ook is het goed om meteen in de directe omgeving te gaan zoeken, want kleine kinderen hebben de neiging zich in of rond de woning te verstoppen.”

Op basis van de verkregen informatie moet de politie in rap tempo vaststellen of er sprake kan zijn van een urgente vermissing. “Als dat zo is”, zegt Ilse, “is grover geschut nodig bij het zoeken naar het kind. Te denken valt aan de inzet van zoekhonden en helikopters die zijn uitgerust met warmtecamera’s.”

Parallel daaraan dient volgens Ilse meteen een juiste afweging te worden gemaakt om een AMBER Alert of Vermist Kind Alert te lanceren. “Als de politie aanwijzingen heeft dat het kind in acuut levensgevaar is, dan is het uitsturen van een AMBER Alert vereist. Wanneer het welzijn van het kind in het geding is, vormt een Vermist Kind Alert het aangewezen middel. Zo’n Vermist Kind Alert valt bovendien altijd op te schalen naar een AMBER Alert waarmee in een oogwenk heel Nederland op de hoogte is. Een AMBER Alert kan ook in het buitenland verspreiding krijgen, gezien de internationale samenwerking binnen AMBER Alert Europe. Dat is belangrijk want daders kunnen bewust de grens overgaan.”

AMBER Alerts worden gemiddeld niet vaker dan twee keer per jaar ingezet. “Gelukkig komt het niet vaak voor dat een vermist kind ernstig gevaar loopt. We moeten ook zuinig zijn op het middel; het wordt heel wijd verspreid en maakt het hele land tot één grote opsporingsposter”, aldus de criminoloog.

Tot voor enkele jaren geleden werden Vermist Kind Alerts zo’n twintig keer per jaar uitgestuurd. Ilse ziet daarin inmiddels een daling.

“Ik kan me niet voorstellen dat die afname er is omdat er minder urgente kinderverdwijningen zouden zijn. Wat wel de oorzaak is, zou onderzocht kunnen worden. Het systeem om met één druk op de knop te waarschuwen is er, het werkt goed, dus dat is het probleem niet. Maar de aanvragen voor een Vermist Kind Alert of AMBER Alert moeten wel worden gedaan. Het is zonde om dit systeem dat zijn kracht zonder meer heeft bewezen, niet ten volste te benutten.”

Het tonen van AMBER Alerts op pinautomaten, noemt Ilse een welkome uitbreiding. “AMBER Alert komt oorspronkelijk uit Amerika waar het systeem al sinds 1996 functioneert. Nederland heeft het sinds 2008. Dan is het wel heel leuk dat wij hiermee de wereldprimeur hebben.”

Ook het, deze week in heel Europa verspreide preventiefilmpje voor  kinderen ziet zij als een goede aanvulling. “Het bereikt kinderen op het niveau waarop zij de wereld zien. Het maakt jongens en meisjes alert om zich niet te laten verleiden zomaar met iemand mee te gaan.”

In de directe toekomst ziet Ilse van Leiden het liefst een uitbreiding van het systeem. Net als PvdA-Kamerlid Attje Kuiken is ze er voorstander van om eveneens AMBER Alerts in te zetten bij urgente verdwijningen van volwassenen die in levensgevaar zijn. “Anne Faber en de zaak van het Belgische meisje Julie staan nog op ons netvlies. In zulke gevallen zou ik zeggen: het systeem is er. En er hoeft zelfs geen extra investering te komen om het ook voor zulke gevallen te gebruiken.”

Ik zoek mee