TIPS over een vermissing? Bel 0800 - 6070 | Bij SPOED bel 112

Kinderombudsvrouw Margrite Kalverboer legt in een interview met AMBER Alert uit hoe het nationale vermiste kinderenalarm helpt bij het bewaken van kinderrechten in Nederland.

“Mooi dat iedereen in Nederland AMBER Alert kent”

Van onze AMBER Alert verslaggever
“Het mooie aan het AMBER Alert-systeem is dat iedereen in Nederland het nationale vermiste kinderenalarm kent en weet wat het kan. Het systeem staat ook niet ter discussie. Achter AMBER Alert zitten immers geen grote commerciële organisaties en er zijn geen zaken mee gemoeid die niet de belangen van kinderen dienen.”

Dat zegt Kinderombudsvrouw Margrite Kalverboer in een interview met AMBER Alert Nederland.

“Iedereen in dit land,” vervolgt zij, “realiseert zich goed dat het op het moment dat een kind verdwijnt in het belang van het kind en betrokkenen rond het kind is, om het zo snel mogelijk terug te vinden. Ik denk dat dit nu sneller gebeurt dan in het tijdperk toen Nederland nog geen AMBER Alert-systeem had.”

Margrite is sinds 20 april 2016 de Kinderombudsman in ons land. “Kinderombudsvrouw”, verbetert zij, “want zo vinden kinderen dat ik moet heten en zo noem ik mezelf dan ook. “

Haar belangrijkste taak is waken over de naleving van de kinderrechten in Nederland. “Daarnaast heb ik specifieke taken”, vertelt Margrite. “Mensen informeren over kinderrechten en het Kinderrechtenverdrag, maar bijvoorbeeld ook gevraagd én ongevraagd advies geven aan de regering en de Tweede Kamer over kwesties waarbij kinderrechten in het geding zijn.”

Met haar team behandelt zij verder tweedelijnsklachten. “Mensen die al bij een ander loket ergens over hebben geklaagd, niet tevreden zijn over de uitkomsten en bij ons aankloppen. We kunnen onderzoeken doen waarvoor we zijn gevraagd en ook uit eigen beweging onderzoek verrichten.”

Bij al haar taken houdt de Kinderombudsvrouw, zoals ook in de wet staat, scherp in het oog wat kinderen daar zelf van vinden. “Hun mening en belangen neem ik mee bij de uitvoering van alle taken.”

“Als privépersoon denk ik dat het vermist raken van je kind wel het gruwelijkste is wat je als ouder kan overkomen”, zegt Margrite. “Als Kinderombudsvrouw heb ik vaak te maken met scheidingen die uit de hand lopen en waarbij een van de ouders een kind naar een land brengt waar de ander niet vandaan komt.”

Zij doelt daarmee op zogeheten parentale ontvoeringen: kidnappings waarbij een kind door een van de ouders is meegenomen. De afgelopen tien jaar is in een aantal van zulke ontvoeringen een AMBER Alert verspreid omdat het gekidnapte kind volgens de politie in levensgevaar was.

Het zijn gecompliceerde dossiers, benadrukt Margrite. “Je ziet dan dat beide ouders meestal claimen vanuit het belang van hun kind te handelen en dat ondertussen dat belang van het kind helemaal niet voorop staat. Sommige zaken zijn ingewikkeld. Vooral de kwesties waarin het tot procedures komt, waarin een kind soms helemaal uit beeld is en waar de ene ouder niet weet waar de andere ouder het kind verborgen houdt.”

Met welke specifieke zaken zij zich bezighoudt, kan de Kinderombudsvrouw vanwege de vertrouwelijkheid niet kwijt. “Ik kan wel zeggen dat ik de ontvoering van Insiya naar India persoonlijk uiteraard volgde en nog volg.”

Insiya werd als 2,5 jaar oude peuter in september 2016 door haar Indiase vader weggeroofd van haar moeder. Dat gebeurde met veel geweld, vanuit het huis van haar oma in Amsterdam. Voor Insiya werd destijds een Vermist Kind Alert en later die dag een AMBER Alert door de politie verspreid. Het Openbaar Ministerie ziet de vader als verdachte van een strafbaar feit. Insiya verblijft tot groot verdriet van haar moeder nog steeds in India, waarschijnlijk bij haar oma.

Margrite Kalverboer: “In het algemeen kan ik zeggen dat het natuurlijk vreselijk is dat het zover komt. Het is bij dit soort ontvoeringen van ongelooflijk groot belang dat een kind zo snel mogelijk weer wordt gevonden. AMBER Alert kan daarbij een rol spelen.”

Als er veel tijd is verstreken en kinderen al lang op een vreemde plek moeten vertoeven, zijn deze jongens en meisjes waarschijnlijk ook daar weer een leven gaan opbouwen. “En ook al is dat misschien geen goeie plek, het is wel de plek waar het kind dan aan gewend is. Die achterlaten is ook weer moeilijk.”


Foto: Suzanne van der Kerk

De Kinderombudsvrouw vernam ook van de kidnap van baby Hannah in februari 2018. Dit meisje werd vanuit het Brabantse Eersel ontvoerd door haar biologische ouders die ervan worden verdacht haar eerder ernstig te hebben mishandeld. Om die reden stuurde de politie een AMBER Alert uit. Het leidde tot de gouden tip vanuit Duitsland waarop de politie het kindje vlak over de grens ongedeerd kon bevrijden.

“Ik vermoed dat in die kwestie veel emoties speelden”, kijkt Margrite terug. “Vooral voor de pleegmoeder uit wier handen het meisje werd gegrist. Als pleegmoeder heb je een kind juist bij je om het in veiligheid te houden. Het moet heel moeilijk zijn om het dan zo kwijt te raken. Prachtig dat het AMBER Alert-systeem ertoe heeft bijgedragen dat de baby zo snel kon worden gevonden. “

Haar gedachten gaan soms ook uit naar spoorloze kinderen voor wie er geen AMBER Alert uitgaat, simpelweg omdat de politie niet van hun vermissing op de hoogte is.

“Kinderen van ouders die naar Europa zijn gevlucht en hun vader en moeder of hun broertje of zusje zijn kwijtgeraakt. Soms gebeurt het al in de chaos van het strijdgebied dat mensen elkaar uit het oog verliezen. Ik ben regelmatig geconfronteerd met zulke uiteengerukte gezinnen. De wanhoop die je dan ziet, is niet te bevatten.”

De Kinderombudsvrouw zegt zich nauwelijks te kunnen voorstellen wat ouders van wie een kind wordt vermist, doormaken.

“Iedere ouder heeft natuurlijk weleens een moment gekend waarbij een zoon of dochter op het strand of bijvoorbeeld in een grote stad, even uit het oog verdween. Dat eerste gevoel van paniek kan ik mij indenken. Daar waar een vermissing langer duurt, kun je er pas iets over zeggen – denk ik – als je zelf met zo’n situatie te maken krijgt. Het moet de grootste nachtmerrie zijn voor iedere ouder.”

Het AMBER Alert-systeem zorgt ervoor dat kinderen bij levensgevaarlijke vermissingen en ontvoeringen sneller kunnen worden opgespoord.

Margrite: “Ook vanuit het oogpunt van kinderrechten is dat erg belangrijk. Kijkend naar het Kinderrechtenverdrag geldt immers dat kinderen, heel basaal, het recht hebben op leven en op veiligheid. En om op te groeien bij de eigen ouders. Kinderen hebben tevens recht op een sociaal leven, met vriendjes en vriendinnetjes, en op schoolgaan. Er zijn veel rechten waaraan je raakt op het moment dat een kind uit zijn of haar omgeving wordt gehaald.”

Omdat een op de vier vermiste kinderen naar het buitenland verdwijnt, helpt AMBER Alert Europe andere landen met het bouwen van soortgelijke nationale alarmsystemen. Die initiatieven krijgen sinds een aantal jaar brede steun van de meerderheid in het Europees Parlement.

“Het zou mooi zijn,” besluit Margrite Kalverboer, “als er een grensoverschrijdend systeem is zodat ook kinderen die naar een ander land worden meegevoerd, snel kunnen worden getraceerd. Dat geldt bij parentale ontvoeringen. Maar tevens in situaties waarbij criminelen, zoals zedendelinquenten, een kind naar het buitenland meenemen.”

Ik zoek mee