TIPS over een vermissing? Bel 0800 - 6070 | Bij SPOED bel 112

Nieuws

Frontpage Visual 3

Het verhaal achter AMBER Alert – deel 3

Met Amber Alert bouwden we een netwerk op de groei, stevig als een stenen huis. Het was zaak om alle kamers van dat huis bewoond te krijgen. Hoe meer mensen zich bij onze burgerbeweging zouden aanmelden om bij een Amber Alert op de uitkijk te staan, hoe groter de overlevingskansen van een vermist kind. Om een boost in deelnemersaantallen te veroorzaken, hadden we een ‘kanon’ nodig.

MILJOENEN OGEN OP SCHERP

Van onze AMBER Alert verslaggever

Een verborgen camera en een geheime operatie. Een ware 007-missie kwam er in mei 2009 om Amber Alert-oprichter Frank Hoen vanwege het realiseren van het landelijke alarmsysteem bij kindervermissingen met een soort Candid Camera-actie te verrassen.

Tv-programma TROS Vermist had Frank uitverkoren voor de zogeheten ‘Vergeet-me-niet Award’. Toenmalig community manager Viviane Brokerhof zat in het ‘complot’ om de nietsvermoedende Frank daarmee op een onverwacht moment te confronteren.

“Ik deed alsof we een afspraak buitenshuis hadden”, zegt Viviane. “In mijn tas zat een verborgen camera waarmee ik alles stiekem opnam. Frank had wonderlijk genoeg niets door. Eenmaal met hem in de auto volgde de ‘overval’. Op een scherm langs de kant van de weg stond in grote letters ‘VERMIST: JAAP’ en daaronder het kenteken van Franks auto. Frank zat er met grote ogen naar te kijken en snapte er niets van. Tot Vermist-presentator Jaap Jongbloed uit een geparkeerde auto stapte. Mét de award van de TROS, die een prachtige bekroning van onze start vormde.”

Jaap Jongbloed (r) van het Tv-programma TROS Vermist overhandigde Frank (l) de ‘Vergeet-me-niet Award’.

Er was werk aan de winkel om onze burgerbeweging Amber Alert de eerste jaren te laten groeien. Met 120.000 deelnemers aan de start waren we een eindje op weg, maar het was bij lange na niet genoeg op een bevolking van zeventien miljoen Nederlanders. We wilden meer ogen en oren inschakelen bij een alarmerende kinderverdwijning. De vraag was hoe.

Amber Alerts volgden elkaar op. Na het nationaal alarm voor Lorenzo, verstuurden we in mei 2009 op verzoek van de politie een tweede Amber Alert. Een toen zevenjarig meisje uit Ede was vanaf het schoolplein gekidnapt. Het kind bleek door haar vader te zijn ontvoerd naar het buitenland en keerde uiteindelijk na een lange procedure terug bij haar moeder in Nederland.

Met veel Amber Alerts bereikten we successen. Zoals voor de negenjarige David uit Spijkenisse. De jongen was als een ontdekkingsreiziger in spe in de trein gestapt. Een oplettende conducteur had David aan de hand van het uitgestuurde Amber Alert herkend. Het ventje lag, liefst 150 kilometer van huis, moederziel alleen en slapend in een treincoupé. Een paar uur later kon de knul met zijn dodelijk verontruste ouders worden herenigd.

Helaas konden niet alle kinderen voor wie een Amber Alert werd verspreid, worden gered. Zo was er in maart 2010 de geruchtmakende verdwijning van het twaalfjarige meisje Milly Boele uit Dordrecht. Het uitgegeven Amber Alert had geen effect op de trieste uitkomsten. Milly bleek ontvoerd en kort erna om het leven gebracht door een buurman, zelf een politieagent die zich later bij de politie aangaf. Het lichaam van het meisje werd in zijn tuin opgegraven.

Het was een afschuwelijke zaak die ook ons hard raakte. Linda van Oppen, head of operations: “We staan er professioneel in, dat moet ook met dit werk. Maar de moord op Milly greep ons bij de keel. Ik had zelf net een kind gekregen en realiseerde me dat dit iedereen kan overkomen. Je dochter die even meegaat als een buurman voor de deur staat met een kat op zijn arm. Een buurman, nota bene. Dat geeft aan hoe dichtbij daders soms kunnen zijn.”

De moord op Milly Boele (12) had een enorme impact op het verdere verloop van AMBER Alert.

Onze mogelijkheden om snel en massaal te waarschuwen werden ruimer. In antwoord op Kamervragen maakte toenmalig minister Hirsch Ballin van Veiligheid en Justitie bekend dat de Amber Alert Sms-berichten gratis werden. Bovendien mochten Amber Alerts voortaan ook op de matrixborden boven snelwegen worden getoond. Dat was een enorme stap voorwaarts bij kinderontvoeringen waarbij het kenteken van de vluchtauto bekend is.

Technisch groeide Amber Alert steeds sneller. In een dusdanig tempo zelfs, dat Franks IT-bedrijf Netpresenter en andere sponsors de kosten van een miljoen euro per jaar niet meer zelf konden dragen. Hirsch Ballin zegde in maart 2010 tijdens een Kamerdebat toe dat hij de voortzetting van het systeem een publieke taak achtte. Daarmee was het voortbestaan van het nationale alarm bij kinderontvoeringen verzekerd.

Een andere mijlpaal was de meldingsplicht. Na de moord op Milly Boele en de moord op het Rotterdamse meisje Jennefer van Oostende (10) hield de politie de procedures rond kindervermissingen tegen het licht. In 2011 nam toenmalig minister Opstelten van Veiligheid en Justitie een belangrijk besluit. Alle politieregio’s moesten kinderverdwijningen voortaan binnen twee uur melden bij het Landelijk bureau vermiste personen van de politie. Daar beslissen landelijke vermissingsexperts als Carlo Schippers over het wel of niet uitsturen van een Amber Alert via ons systeem.

Elk Amber Alert kwam breed uitgemeten in het nieuws en resulteerde in nieuwe aanmeldingen. Toch wilden we nóg meer mensen voor Amber Alert interesseren. In 2013 benaderden we de media. Giel Beelen, radio-dj en bekend van zijn ochtendshow op 3FM, en RTL Boulevard haakten aan voor onze #1op10 actie in mei dat jaar. Doel was om tien procent van de Nederlanders bij Amber Alert aangesloten te krijgen. Omdat zich opnieuw een vreselijke zaak aandiende, zou die actie een onverwachte uitkomst krijgen.

De vermissing van de broertjes Ruben (9) en Julian (7) hield heel Nederland wekenlang in de ban.

Twee weken voor de start van onze campagne, verdwenen plotsklaps de broertjes Ruben (9) en Julian (7) uit Zeist.

Viviane Brokerhof: “We hadden er onmiddellijk een naar gevoel bij. De vader van de jongetjes had zelfmoord gepleegd en was gevonden. Van zijn kinderen ontbrak elk spoor. Bijna twee weken lang hield deze vermissing Nederland in de ban. Pal voordat onze actie van start zou gaan, volgde de vreselijke ontknoping. De kinderen bleken door hun vader te zijn gedood en werden in een sloot aangetroffen. Was het wel kies om een actie te houden, vroegen we ons af. Omdat het niet ging om een geldinzameling, maar om het werven van extra deelnemers, lieten we de plannen op respectvolle wijze doorgaan.”

Het enthousiasme waarmee Giel Beelen in zijn ochtendshows aandacht aan Amber Alert schonk, maar ook de moord op de broertjes en het besef hoe noodzakelijk Amber Alert is, had effect en veroorzaakte een boost. De aantallen schoten omhoog. Om de doelstelling te halen moesten zich 270.000 Nederlanders aanmelden. Daar gingen we dik overheen; het werden er meer dan 400.000. Onze teller liep op naar 1,9 miljoen deelnemers. Ons totale, indirecte bereik lag op twaalf miljoen Nederlanders. Twaalf miljoen paar ogen die meezoeken als een kind is verdwenen!

Mede dankzij radio-dj Giel Beelen werd AMBER Alert’s #1op10 actie een enorm succes.

Met zulke cijfers was het tijd dat Amber Alert de vleugels ging uitslaan en Europa ging veroveren.

Lees het in DEEL 4: AMBER ALERT GOES EUROPEAN