TIPS over een vermissing? Bel 0800 - 6070 | Bij SPOED bel 112

Nieuws

Frontpage Visual

Het verhaal achter AMBER Alert – deel 1

Als een kind wordt ontvoerd, kunnen we met een Amber Alert in een oogwenk het hele land op scherp zetten. Dat lijkt zo gewoon. Toch was ons landelijke alarmsysteem er niet van vandaag op morgen. In deel 1 van Het verhaal achter Amber Alert kijken de founding fathers terug en nemen we je mee op de lange weg naar de lancering. Frank Hoen: “We waren cowboys. Pioniers. Het was een prachtig en soms moeilijk avontuur dat tot op het laatst spannend bleef.”

COWBOYS OP WEG NAAR DE LANCERING

Van onze AMBER Alert verslaggever

“Miljoenen mensen die uitkijken naar het vermiste kind van een ander; het is voor mij de ultieme vorm van solidariteit”, zegt Amber Alert-directeur Frank Hoen. “Amber Alert haalt het beste in mensen naar boven. Iedereen zoekt mee ongeacht leeftijd, geloof, kleur of politieke achtergrond. Dat is zó mooi.”

Amber Alert valt niet meer weg te denken uit onze maatschappij. Maar de komst van het landelijke alarmsysteem bij urgente kindervermissingen was allesbehalve vanzelfsprekend. Bijna niemand weet dat de overheid aan de ontwikkeling ervan geen cent uitgaf. De grondleggers Frank Hoen en politie-expert Carlo Schippers bouwden op eigen kosten en in hun vrije tijd aan het systeem dat de opsporing van vermiste kinderen volledig op zijn kop zou zetten.

Franks bevlogenheid ontstond tientallen jaren geleden. Als twintiger kreeg hij in zijn directe omgeving te maken met een verdwijning die nooit werd opgelost. Een trieste gebeurtenis die zijn kijk op vermissingen veranderde.

De onopgeloste verdwijning van Tanja Groen (18) bleef Hoen lang achtervolgen

“Ik studeerde in Maastricht, toen de achttienjarige Tanja Groen in 1993 spoorloos raakte”, vertelt hij. “Haar nooit opgeloste verdwijning had grote impact op me. Ik kende de weg die Tanja fietste en waar zij verdween. Ook het studentenhuis waar het meisje woonde, was bekend terrein. Dat Tanja niet werd teruggevonden, bleef ons als medestudenten lang achtervolgen.”

Na zijn studie werd Frank met zijn IT-bedrijf Netpresenter in het Limburgse Beek een van de eerste internetondernemers in ons land. Hij won allerlei prestigieuze innovatieprijzen op het gebied van hightech.

“Ik was een echte Dotcommer”, herinnert Frank zich. “Zo’n snelle jongen die dacht dat hij onaantastbaar was. Als uit het niets waren daar de terroristische aanslagen op de Twin Towers in New York. In een van de wolkenkrabbers had ik een klein kantoor gerund. Mensen die ik bij de voornaam noemde, waren er opeens niet meer. Niet lang erna kreeg mijn zoon leukemie. Mijn wereld stortte in.”

Voor Frank waren het wake up-calls. “Al die gebeurtenissen gaven me een machteloos gevoel. Het deed me beseffen waar het in het leven echt om gaat. Ik wilde iets doen. De ziekte van mijn kind bracht mijn ideeën om hightech in te zetten voor grootschalige alertering in een stroomversnelling. De hele Amerikaanse marine en bedrijven als Nokia en Sony gebruikten mijn software. Waarom zou ik met mijn product in eigen land geen mensenlevens gaan redden?”

In 2001 praatte Frank voor het eerst over zijn plannen met Carlo Schippers, dé vermissingsexpert bij de landelijke unit van de Nationale Politie. Ook Carlo kwam in de greep van het baanbrekende concept om met communicatiesoftware verdwenen kinderen op te sporen.

Carlo had vanwege zijn werk nauwe banden met familieleden van vermiste kinderen en volwassenen. Als geen ander weet hij welke uitwerking de onzekerheid op achterblijvers heeft. “Leven met de vermissing van een dierbare, is als leven in een nachtmerrie die niet ophoudt.”

Politieman Carlo Schippers (l) en Netpresenter-directeur Frank Hoen (r) zijn de founding fathers van AMBER Alert

Zijn netwerk strekte zich uit naar de VS. Daar liepen de opsporingsautoriteiten al ver vooruit op Nederland. “Studies hadden laten zien hoe cruciaal de eerste uren bij een vermissing zijn”, vertelt hij. “Van de honderden, dodelijk verlopen kinderontvoeringen die waren onderzocht door deskundigen, bleek 76 procent van de slachtoffertjes al in de eerste drie uur door hun ontvoerders te zijn omgebracht. Cijfers die aangeven hoe belangrijk het is om snel mensen te informeren en op de uitkijk te zetten.”

De Amerikanen ontdekten dat die aanpak de levenskansen van ontvoerde kinderen aanzienlijk vergroot. In 1996 kreeg de staat Texas als eerste een Amber Alert-systeem, vernoemd naar een ontvoerd en vermoord meisje, Amber Hagerman (9). Alle andere 49 staten zouden volgen.

Carlo en Frank onderzochten waaraan Nederland behoefte had. Carlo: “Ons concept nam geleidelijk vaste vormen aan: een Nederlands Amber Alert naar Amerikaans voorbeeld. Daar waar de Amerikanen toen alleen nog radio en tv inzetten, dacht Frank al tien stappen verder.  Amber Alerts met één druk op de knop versturen via sms, email, website banners, grote buitenschermen en het toenmalige Hyves.”

Alles was er, behalve financiers. Voor Frank en zijn collega’s bij Netpresenter brak een lange, soms frustrerende periode aan. “We wisten precies hoe het Nederlandse Amber Alert eruit moest zien. De technische mogelijkheden hadden we, maar de overheid was niet geïnteresseerd. Ook bij de grote telecombedrijven en multinationals bleef de deur potdicht.”

Het jarenlange leuren ging bijna ten koste van zijn eigen bedrijf. Zeeën van tijd en sloten eigen geld stopte Frank in de ontwikkeling van Amber Alert. Tot een kleine groep bedrijven in Limburg instapte. “Zij waren mijn redding. Dankzij deze zakenmensen kon ik verder”, zegt hij.

Onderwijl zette Carlo alles op alles om de politie te overtuigen. “Een Amber Alert-systeem was iets nieuws. Leidinggevenden vroegen zich af wat de noodzaak was. Het vergde aardig wat overtuigingskracht om de politieorganisatie mee te krijgen.”

De mysterieuze zaak van Madeleine McCann (3) leidde uiteindelijk tot de komst van AMBER Alert in Nederland

Soms veroorzaakt een ernstig misdrijf een kentering. De raadselachtige verdwijning van de Britse kleuter Madeleine McCann ging in 2007 als een schokgolf over de hele wereld. Ook Nederland raakte in de ban van de verdwijning van het blonde meisje met haar grote, ronde ogen.

Frank: “Het was in die tijd dat we toenmalig minister van Justitie Ernst Hirsch Ballin aan onze zijde kregen. De bewindsman zag onmiddellijk het nut van Amber Alert in. Met zijn hulp is de politie aangehaakt en is een samenwerking ontstaan. Toch bleef het een avontuur waarbij tot op het laatst onduidelijk was of Amber Alert Nederland er echt zou komen.”

Dinsdag 11 november 2008 was D-Day. De lancering van Amber Alert tijdens een overvolle persconferentie in Nieuwspoort in Den Haag. Minister Hirsch Ballin activeerde het landelijke alarmsysteem met één druk op de knop. De bewindsman meldde zich als eerste aan voor het ontvangen van Amber Alerts en  riep alle Nederlanders op om hem daarin te volgen.

Het was gelukt. Ons Amber Alert was ‘in de lucht’. Maar hoe zou Nederland reageren?

Lees het in DEEL 2: EEN TSUNAMI AAN STEUN

Toenmalig minister van Justitie Ernst Hirsch Ballin: “Ieder uur, iedere minuut telt bij de vermissing van een kind.”